9. FilmAmed Belgesel Film Festivali
26-30 Eylül
FilmAmed Belgesel Film Festivali, 26-30 Eylül tarihlerinde kapılarını dokuzuncu kez açmaya hazırlanıyor. 2011 yılında Kayapınar Belediyesi bünyesindeki Cegerxwîn Sanat Akademisi’nde film günleri olarak başlayan festival, günümüzde bölgedeki en önemli belgesel film etkinliklerinden biri. Bağımsız sinemacıların üretimlerini destekleyerek özgün ve eleştirel belgesellerin daha geniş kitlelere ulaşmasını sağlamayı amaçlayan festival bu yıl “Kökler… Ateşin etrafında gerçek söylenceler” temasıyla düzenleniyor.
Anaakım film festivallerinde görmezden gelinen, herhangi bir nedenle sansürlenen, gösterim olanağı bulamayan, herhangi bir etnik, dinsel, cinsel, kültürel kimliğe saldırı ve hakaret içermeyen bütün belgesel filmlere kapısı açık olan FilmAmed geleneğini sürdürmeye devam ediyor. Bu yıl 771 filmin başvurduğu festivale 24 film finalist olarak seçildi. Altyazı Sinema Derneği’nin yapımcılığını üstlendiği ilk uzun metraj belgesel olma özelliğini taşıyan Görünür Görünmez: Bir (Oto)Sansür Antolojisi‘nin (2024) de yer aldığı seçki İstanbul Film Festivali’nde En İyi Belgesel seçilen, Documentarist’te de En İyi Kurgu ve En İyi Görüntü ödüllerini kazanan Berke Baş imzalı Dargeçit‘ten (2024) henüz yayınlanmadan sansürlenen Azad Altay imzalı Bîra Sûrê‘ye (2025) yapımları bir araya getiriyor. Seçkide yer alan filmlerin tamamı şu şekilde:
- 36 (Yön. Rêzan Mîr Uğurlu)
- Bir Sürgünün Not Defteri (Yön. Mert Güncüer)
- Bizim İsmail (Yön. Fatin Kanat, Önder İnce)
- Son Büyük İkon: Surp Giragos Kilisesi (Yön. Eren Kahraman)
- Dargeçit (Yön. Berke Baş)
- Domates Biber Depresyon (Yön. Aybüke Avcı)
- Ezda (Yön. Halime Aktürk)
- Görünür Görünmez: Bir (Oto)Sansür Antolojisi (Yön. Fırat Yücel, Erhan Örs, Hakan Bozyurt, Can Memiş, Sibil Çekmen, Nadir Sönmez, Serra Akcan, belit sağ)
- Sweet Home Adana (Yön. Nagehan Uskan)
- Habibullah (Yön. Adnan Zandi)
- Stêrka Li Ser Xetê / Sınırdaki Yıldız (Yön. Bêrîvan Saruhan)
- İris Yürüyüşü (Yön. Burcu Güler)
- Jinwar (Yön. Nadia Derwiş)
- Li Ber Siya Spîndarê / Kavak Ağacının Gölgesinde (Yön. Kenan Diler)
- Shot the Voice of Freedom (Yön. Zainap Entezar)
- Rojîn’s Dream (Yön. Serwa Aliveisy)
- Landless Like the Wind (Yön. Borhan Ahmedi)
- The Last 5 Minutes (Yön. Şehram Maslakhi)
- Bîra Sûrê / Sur’un Hafızası (Yön. Azad Altay)
- Rengê Kevir / Taşın Rengi (Yön. Tuğba Yaşar)
- Üçüncü Gurbet (Yön. Mediha Güzelgün)
- Grape Season (Yön. Ebrahim Hesari)
- Yibo (Yön. Şükran Demir, Özgür Ünal)
- Sürgün Asla Bitmez (Yön. Bahar Bektaş)
Seçkide yer alan filmler Toplumsal Eşitlik ve İnsan Hakları temasında Orhan Doğan Adalet ve Hakikat Ödülü, Gölgeden Işığa: Kadının Yolculuğu temasında Leyla Qasim Özgürlük Ödülü ve Ekoloji: Köklerden Yarına temasında Hewsel Bahçeleri Ödülü için yarışacak. Filmleri değerlendirecek jüride yönetmen, senarist ve yapımcı Ayşe Polat, yönetmen, görüntü yönetmeni ve yapımcı Ekrem Heydo, oyuncu ve yönetmen Nazmi Karaman, yönetmen ve belgesel yapımcısı Shilan Saadi ve yönetmen ve yazar Şêro Hindê görev yapacak. Ayrıca seyircilerin oylarıyla seçilen bir filme Kemal Kurkut Halk Ödülü sunulacak.
FilmAmed Film Fonu
FilmAmed bünyesinde toplumsal konulara dikkat çeken belgesel projeler için bir yapım destek programı düzenliyor. Bu yıl yapılan başvurular arasından yedi proje finalist olarak belirlendi. Seçilen filmler 300 bin TL değerindeki yapım desteği, 250 bin TL değerindeki post prodüksiyon desteği ve teknik ekipman desteği olmak üzere üç kategoride ödül için yarışacak. Yapımcı Ayşe Çetinbaş, belgesel yönetmeni Elif Ergezen, yönetmen ve yazar İlham Bakır, senarist ve yönetmen Metîn Ewr ve sinema yazarı ve araştırmacı Övgü Gökçe’den oluşan jürinin değerlendireceği projeler şu şekilde:
- Ben û Sen (Yön. Ahmet Petek)
- Gündem (Yön. Fatma Çelik)
- İçimde Kurumuş Ot Sesi (Yön. Dilan Engin)
- Nayser, Gayrı Resmi Sektör (Yön. Azad Jannati)
- Nazik Yürüyüş (Yön. Etna Özbek)
- Sis İçindeki Çocukluk (Yön. Edris Abdi, Warman Saeed)
- Warabistan (Yön. İrfan Aktan)
Festival yarışmalı bölümlerin yanı sıra dünyanın dört bir yanından filmleri bir araya getiren bir gösterim programı da sunuyor. Berlinale’de büyük ödül Altın Ayı’ya layık bulunan Mati Diop imzalı Dahomey (2024), Beyrut’taki Filistin Araştırma Merkezi’nin İsrail tarafından el konulan fotoğraf ve film arşivinin bir kısmına ulaşan Kamal Aljafari’nin, bir halkın gerçek anlamda çalınan toplumsal hafızasını geri kazandırma çabasını takip eden Bir Fedai Filmi (A Fidai Film, 2024) ve Şirin Bahar Demirel’in bol ödüllü kısası Zarafet ve Şiddet Arasında (2024) seçkinin dikkat çeken yapımlarından.
Gösterimlere bir dizi etkinliğin eşlik ettiği festivalde “Belgesel Sinemada Görüntü Estetiği ve Anlatı Olanakları”, “Belgeselde Kurgu Teknikleri ile Anlatı Kurmak”, “Ayşe Polat ile Sinema ve Belgesel Sinemada Senarist-Yönetmen Deneyimi”, “Fikirden Filme, Belgesel Sinemada Anlatım Olanakları”, “Yas, Hafıza, Mücadele: Belgesel Sinemada Tanıklık ve Adalet”, “Belgesel Sinemada Toplumsal Cinsiyet Temsillerinin Etik Yansımaları” gibi başlıklarda atölye ve paneller düzenlenecek. Festival kapsamında düzenlenen ve altı finalistin belirlendiği 2025 EurasiaDoc Amed Belgesel Senaryo Atölyesi ise 25-27 Eylül tarihlerinde gerçekleşecek.
Festivalin gösterim ve etkinliklerin ÇandAmed Sinema salonları, Amed Şehir Tiyatrosu Salonu ve Bezgin Bekir Sinema Salonu’nda gerçekleşecek. 9. FilmAmed Belgesel Film Festivali’ne dair detaylı bilgiye festivalin internet sitesi üzerinden ulaşmak mümkün.
