6. Öldürme Eylemi (The Act of Killing, 2012)

1965 yılında Endonezya’da bir milyondan fazla komünistin ve sol görüşlü insanın katledildiği soykırımı konu alan Joshua Oppenheimer imzalı Öldürme Eylemi, şimdiye kadar çekilmiş hiçbir belgesele benzemiyor. Bir belgesel düşünün ki gerçekleştirdiği katliamlarla hava atan cellatlar güle oynaya kameranın karşısına geçiyor ve yıllar önce işledikleri cinayetleri western, müzikal, gangster filmi gibi farklı türlerde Hollywood filmlerinden ilhamla yeniden canlandırıyor. Kurbanlarını tellerle nasıl boğduklarını, kafalarını palalarla nasıl kestiklerini abartılı, grotesk bir biçimde, göğüslerini gere gere canlandıran cellatların sahneye koyduğu dehşetengiz gösterilerin izleyicinin üzerinde yarattığı etkiyi nasıl tarif etmeli? Sarsıcı, kan dondurucu, şoke edici ilk akla gelen kelimeler. Ülkesinde el üstünde tutulan, hattâ kahraman ilan edilen Anwar Congo’nun ve diğer eli kanlı canilerin “neşe içinde” insan öldürdükleri eski günleri özlemle yâd etmelerini izlerken korkunç bir kâbusun içinde hapsolduğumuz hissine kapılmamak elde değil. Komünistleri öldürerek iftihar edilecek bir iş yaptıklarını düşünen cellatların kendi gözlerindeki imajlarıyla işledikleri suçların vahşiliği arasındaki baş döndürücü uçuruma ağzı açık bakakalıyoruz. Bir insanın bu derece insanlıktan çıkıp da kendini hâlâ insan olarak görmesinin, pişmanlıktan uzak, dört başı mamur bir hayat sürmesinin mümkün olabileceğine inanamayarak, inanmak istemeyerek. Hafızalardan kolay kolay silinmeyecek ender filmler vardır ya, işte Öldürme Eylemi de onlardan biri. Coşkun Liktor